Is een auto gestolen? Zo controleer je het (in Nederland)

Niemand wil een auto kopen die later een gestolen voertuig blijkt te zijn. Het gevolg kan pijnlijk zijn: de politie kan het voertuig in beslag nemen zonder dat je als koper te goeder trouw daar veel tegen kunt doen. Gelukkig zijn er in Nederland verschillende manieren om het risico te verkleinen. Hieronder een praktisch overzicht van hoe een diefstalcheck in de praktijk werkt.

Waarom dit risico reëel is

Autodiefstal in Nederland richt zich vaak op specifieke, in trek zijnde modellen (denk aan bepaalde SUV's en bestelbusjes) die vervolgens met valse papieren of een omgekat kenteken worden doorverkocht — soms zelfs met een schijnbaar kloppend RDW-kenteken, omdat fraudeurs proberen documentatie na te maken. Vooral bij aankoop van een onbekende particulier, tegen een opvallend lage prijs, of met haast van de verkoper ("vandaag nog beslissen"), is extra voorzichtigheid op zijn plaats.

Stap 1: laat je niet haasten en vraag legitimatie

Het meest simpele, maar effectieve advies: koop nooit onder tijdsdruk. Vraag altijd om een geldig legitimatiebewijs van de verkoper en controleer of de naam overeenkomt met het kentekenbewijs (deel I/II of het digitale kentekenbewijs). Bij een gestolen auto ontbreekt vaak een sluitend verhaal of worden documenten "net niet" getoond.

Stap 2: controleer de basisgegevens via een kentekencheck

Een gratis kentekencheck bij bijvoorbeeld AutoAudit laat je zien of het kenteken een geldige WAM-verzekering heeft en wanneer de laatste tenaamstelling heeft plaatsgevonden. Komt dit niet overeen met wat de verkoper vertelt (bijvoorbeeld: "ik heb hem al 5 jaar" terwijl de tenaamstelling van vorige maand is), dan is dat een signaal om door te vragen.

Stap 3: check bij de politie

De Nederlandse politie registreert gestolen voertuigen. Je kunt:

• Navraag doen of aangifte checken via de politie (bijvoorbeeld telefonisch bij twijfel, of via politie.nl voor algemene informatie over voertuigcriminaliteit).
• Bij concrete twijfel een melding maken; de politie kan (binnen hun mogelijkheden) een voertuig controleren op basis van het chassisnummer (VIN).

Stap 4: vraag een VIN-check bij de fabrikant of dealer

Het voertuigidentificatienummer (VIN/chassisnummer) staat onder meer op het kentekenbewijs, in de motorruimte en vaak onderin de voorruit. Veel fabrikanten en officiële dealers kunnen aan de hand van dit nummer de fabrieksgeschiedenis van een auto inzien (bouwdatum, fabrieksopties, soms importland). Vraag de verkoper of je dit nummer mag noteren en laat het eventueel bij een merkdealer natrekken — zeker bij duurdere occasions is dit een kleine moeite met veel waarde.

Stap 5: het Digitaal Opkoopregister en handelaren

Autohandelaren en opkopers van tweedehands goederen zijn in bepaalde gevallen verplicht gegevens van aan- en verkoop te registreren, onder meer om heling tegen te gaan. Koop je van een handelaar, vraag dan gerust of alles netjes geregistreerd staat en of er een aankoopbewijs van hún kant beschikbaar is (dus: hoe zij de auto zelf hebben verworven).

Stap 6: verzekeraars en brancheorganisaties

Verzekeraars werken samen in de strijd tegen voertuigcriminaliteit en wisselen onderling gegevens uit over gestolen voertuigen. Bij twijfel kan het geen kwaad om, voordat je een handtekening zet, navraag te doen bij je eigen verzekeraar — zij hebben vaak korte lijnen met deze systemen en kunnen je wijzen op alarmsignalen.

Praktische alarmsignalen om zelf op te letten

• Prijs die duidelijk onder de marktwaarde ligt
• Verkoper die alleen contant geld wil, of per direct wil afrekenen zonder papieren
• Ontbrekende of dubieuze tweede sleutel
• Kentekenplaten die niet goed passen of er "anders" uitzien dan verwacht
• Chassisnummer dat niet overeenkomt met het kentekenbewijs
• Verkoper die geen vaste woon- of bedrijfsadres kan/wil noemen

Een eerlijk woord over wat AutoAudit wel en (nog) niet laat zien

Het gratis RDW-rapport van AutoAudit geeft je waardevolle basisgegevens — denk aan tenaamstellingsdatum en WAM-verzekeringsstatus — die je kunt gebruiken als onderdeel van bovenstaande checks. Een directe "is deze auto gestolen"-vlag zit op dit moment nog niet in het gratis rapport, omdat deze data niet beschikbaar is via de open data van de RDW. We zijn hier open over, in plaats van te doen alsof we dit al kunnen garanderen.

Samengevat

Een sluitende diefstalcheck bestaat in Nederland uit een combinatie van gezond verstand, een kentekencheck voor de basisgegevens, navraag bij politie en verzekeraar bij twijfel, en een VIN-check bij de fabrikant of dealer. Geen enkele losse check is waterdicht, maar samen geven ze een stevig fundament om een aankoop met vertrouwen te doen.