Zo herken je tellerstandfraude (kilometerfraude)

Kilometerfraude — het terugdraaien van de tellerstand om een auto duurder te kunnen verkopen — is in Nederland officieel strafbaar, maar komt nog altijd voor. Schattingen van brancheorganisaties lopen uiteen, maar het probleem is groot genoeg om er bij elke tweedehands aankoop serieus rekening mee te houden. Gelukkig zijn er concrete manieren om het te herkennen, vooral als je meerdere signalen combineert.

Waarom kilometerfraude nog steeds voorkomt

Een auto met een lagere kilometerstand is meer waard en oogt betrouwbaarder. Voor iemand die snel geld wil verdienen, is het aanpassen van een digitale teller helaas relatief eenvoudig met de juiste apparatuur. Het is illegaal (het valt onder oplichting), maar de pakkans is voor de fraudeur laag zolang kopers niet goed controleren.

Stap 1: check het RDW-oordeel over de tellerstand

In Nederland worden tellerstanden sinds 2014 verplicht geregistreerd bij elke APK-keuring, onderhoudsbeurt of RDW-melding. Op basis van deze historische metingen geeft de RDW een oordeel:

• Logisch — de huidige stand past bij het historische verloop.
• Niet logisch — er is een onverklaarbare afwijking gevonden, bijvoorbeeld een lagere stand dan eerder geregistreerd.
• Niet geregistreerd — er zijn nog te weinig metingen bekend om een oordeel te vellen (vaak bij jonge auto's of net geïmporteerde voertuigen).

Dit oordeel kun je gratis opvragen via een kentekencheck, bijvoorbeeld op AutoAudit. Belangrijk: dit is een aannemelijkheidsoordeel op basis van historische data, geen garantie. Een auto kan "Logisch" scoren en toch gemanipuleerd zijn als de fraude al vroeg in het leven van de auto plaatsvond, vóórdat er genoeg metingen waren.

Stap 2: vraag het onderhoudsboekje en facturen op

Het RDW-oordeel is een goed startpunt, maar het beste bewijs blijft een papieren (of digitale) spoor:

• Onderhoudsboekje met stempels van de garage
• Facturen van onderhoudsbeurten, banden, APK's
• Eerdere advertenties van de auto (via cache van advertentiesites of Wayback Machine) om de kilometerstand op een eerder moment te vergelijken
• Vorige APK-rapporten, die vaak los opvraagbaar zijn

Klopt de progressie? Een auto die vijf jaar geleden 60.000 km had en nu nog steeds 60.000 km heeft, is een duidelijk alarmsignaal.

Stap 3: let op fysieke slijtageplekken

Digitale tellers liegen soms, maar fysieke slijtage liegt zelden. Check tijdens de bezichtiging:

• Stuur, pook en pedalen — bij hoge kilometerstand hoort zichtbare slijtage van het leer/kunststof; is het stuur gloednieuw bij een auto met "slechts" 40.000 km, wees dan alert.
• Bekleding van de bestuurdersstoel — doorzitten, verkleuring, verzakte vering.
• Banden — het productiejaar staat op de zijkant (bijvoorbeeld "2019" betekent geproduceerd in 2019); klopt dit met een auto die zogenaamd weinig heeft gereden?
• Onderhoudsstickers op de voorruit of bij de motorkap — vaak vermelden garages hierop de kilometerstand bij de laatste beurt.
• Remmen en schijven — sterke slijtage bij een "laag-kilometer" auto is verdacht.

Stap 4: vraag door bij de verkoper

Stel gerichte vragen: wie waren de vorige eigenaren, waarom is de auto verkocht, is er altijd bij hetzelfde merkdealer onderhoud gepleegd? Een verkoper die vaag blijft of geen documentatie kan overleggen, is een risico — ongeacht wat de teller zegt.

Wat als je toch bent opgelicht?

Kom je er na aankoop achter dat de kilometerstand gemanipuleerd is? Dit is een vorm van oplichting/bedrog en je kunt:

• De verkoper aansprakelijk stellen en een schriftelijke klacht indienen.
• Bij een dealer terugvallen op consumentenbescherming (conformiteit).
• Aangifte doen bij de politie als er sprake is van opzettelijke fraude.
• De ANWB of Consumentenbond raadplegen voor juridisch advies.

Kort samengevat

Combineer altijd meerdere signalen: het RDW-tellerstandoordeel via een gratis kentekencheck, schriftelijke onderhoudsgeschiedenis, en een kritische fysieke inspectie. Geen van deze drie is op zichzelf waterdicht, maar samen geven ze een betrouwbaar beeld. Twijfel je nog na deze checks, laat de auto dan vóór aankoop beoordelen door een onafhankelijke keurmeester.